B.Enxin tấn công Quốc hội Nga; Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm Trung Quốc.

Để củng cố quyền lực, Tổng thống Nga Enxin đã ký với Mỹ hiệp ước về việc cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược START II (3-1) nhằm để Nga nhận được sự ủng hộ của các nước phương Tây. Đồng thời Nga và sáu nước cộng hoà cũ (22-1) kí kết điều lệ "cộng đồng các quốc gia độc lập - SNG" nhưng một số quốc gia, trong đó có Ucraina, tuyên bố chưa sẵn sàng tham gia.

Cuộc nổi dậy của các lực lượng ly khai ở Nagorny Karabac (4-6) khiến cả Thủ tướng và Chủ tịch quốc hội Adecbaidan từ chức và Tổng thống phải lánh nạn ra nước ngoài. Bãi công lớn diễn ra ở Ucraina buộc chính quyền phải tổ chức trưng cầu dân ý (17-6). Ucraina buộc Nga phải chia đôi hạm đội Hắc Hải (17-6). Ở Grudia, các lực lượng li khai chiếm thủ phủ Afkhazia (27-9) buộc Tổng thống Schevarnadze phải gia nhập SNG. Tiếp đó Mônđôva cũng gia nhập SNG (26-10). Trong khi đó tại Nga, mâu thuẫn giữa Tổng thống và Xô viết tối cao đạt tới sự đối đầu quyết liệt khi Toà án hiến pháp Nga đòi đưa Enxin ra toà (28-3). Nhưng sau khi nhận được lời hứa cho vay 2 tỉ USD của Mỹ (4-4) Enxin ra sắc lệnh giải tán Xô viết tối cao (20-9). Ngày 18-9, Xô viết tối cao tuyên bố truất quyền của Enxin. Bằng một hành động quyết liệt, Enxin cho chiến xa tấn công và bắt giữ toàn bộ các thành viên Xô viết tối cao, thâu tóm mọi quyền lực.

Ở châu Âu, hiệp định về thị trường thống nhất bắt đầu có hiệu lực (1-11). Một hiệp ước cấm nghiên cứu chế tạo, tàng trữ và sử dụng vũ khí hoá học được 120 quốc gia, trong đó có Việt Nam, ký kết tại Paris (15-1). Kế hoạch hoà bình cho Bosnia với phương thức chia nhỏ quốc gia này để cách li các cộng đồng tôn giáo được các bên liên quan chấp nhận (1-1993), đồng thời Liên Hiệp Quốc siết chặt lệnh cấm vận Serbia (16-4) và lập toà án sử các tội phạm chiến tranh Nam Tư cũ (25-5). NATO quyết định can thiệp quân sự vào Bosnia, nơi chiến tranh đã cướp đi 140.000 sinh mạng.

Mỹ cùng Anh và Pháp oanh kích Irăc (13-1), bắn tên lửa vào Baghdad (26-6). Nổ bom tại một trung tâm thương mại ngay giữa khu Manhattan, New York (26-2).

Ở châu Á, chiến sự tiếp tục bùng nổ ở Apganixtan (26-1). Bán đảo Triều Tiên cũng nóng lên với cuộc tập trận quy mô lớn chưa từng có giữa Mỹ và Hàn Quốc (9-3), CHDCND Triều Tiên đặt đất nước trong tình trạng chiến tranh, rút khỏi hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (11-3). Ký kết hiệp ước thương mại đầu tiên giữa Đài Loan và Trung Quốc (18-4).

Sau vụ Khơme Đỏ sát hại 33 Việt kiều ở Xiêm Riệp (11-3) bị dư luận quốc tế lên án mạnh mẽ, các phe phái ở Campuchia càng cấp bách tìm giải pháp ổn định đất nước với sự hỗ trợ của Liên Hiệp Quốc và cộng đồng quốc tế. Quốc trưởng Sihanouk ra sắc lệnh đổi tên nước và trở lại với thể chế quân chủ (24-9), thông qua hiến pháp mới cử ra hai đồng Thủ tướng N.Ranariddh và Hun Sen. Tình hình Campuchia trở nên ổn định và cơ quan quyền lực của Liên Hiệp Quốc UNTAC kết thúc sứ mạng.

Các sự kiện khác trong năm: bộ phim Đông Dương của Pháp được giải Oscar (28-3); Tổng bí thư Đảng Cộng Sản Nam Phi bị ám sát (10-4); Mỹ tuyên bố chấm dứt chương trình "Chiến tranh giữa các vì sao" (13-5); thông qua dự án đặt 11.000km cáp viễn thông nối chín quốc gia ở châu Á - Thái Bình Dương (30-6); cựu tổng thống Aristide trở lại cầm quyền ở Haiti (3-7); Nhật Bản đề nghị mở rộng thành phần Hội đồng Bảo An LHQ (6-7); vua Marôc khánh thành ngôi đền Hồi giáo lớn nhất ở châu Phi (30-8).

Một hội nghị ở Washington bàn việc hỗ trợ tài chính giúp Việt Nam trả nợ Quỹ Tiền tệ quốc tế IMF (27-9); động đất khủng khiếp Ấn Độ làm 16.000 người chết (30-9); N.Mandela và D.Klerk nhận giải thưởng Nobel hoà bình vì sự hoà hợp dân tộc ở Nam Phi (15-10); Trung Quốc và Việt Nam thoả thuận về biên giới (19-10); Trung Quốc phát động đại chiến dịch chống tham nhũng (22-10); hội nghị cao cấp đầu tiên của tổ chức Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương họp ở Seattle, Mỹ (19-11); hiệp định tự do trao đổi thương mại GATT được 117 nước ký kết. Số người nhiễm HIV trên toàn thế giới là 11 triệu.

Công cuộc đổi mới của Việt Nam tiếp tục trên các lĩnh vực xây dựng pháp luật, tăng cường hợp tác kinh tế và mở rộng quan hệ đối ngoại. Thủ tướng Võ Văn Kiệt đi thăm một loạt các nước: Nhật Bản (24-3), Hàn Quốc (14-5), Niu Dilân (23-5), Úc (26-5), Pháp (23-6), CHLB Đức (29-6), Bỉ (11-7), Anh và Bắc Ailen (4-7), Cuba (16-7).

Tổng thống F.Mitterrand là nguyên thủ Pháp đầu tiên sang thăm Việt Nam và đến Điện Biên Phủ để khép lại "chương sử cũ đau buồn". Công chúa Thái Lan (20-5), Chủ tịch Lào (1-4), Tổng thư kí Liên Hiệp Quốc Boutros Ghali (11-4), Chủ tịch Palextin Arafat (30-7), hai đồng Thủ tướng Campuchia N.Ranariddh - Hun Sen và Phó tổng thống Ấn Độ K.R.Naraiaman (22-9) sang thăm Việt Nam. Trên tiến trình bình thường hoá quan hệ với Trung Quốc, Chủ tịch Đảng và Nhà nước Trung Quốc Giang Trạch Dân đã tiếp đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Bắc Kinh (10-4). Quan hệ ngoại giao được thiết lập với Qatar (8-2), Fiji (14-5), các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (29-7).

Thông qua sắc lệnh về Viện kiểm sát quân sự (26-4), toà án (26-5), dầu khí (19-7), xuất bản (19-7), sử dụng đất đai nông nghiệp (19-7). Ngân hàng Nhà nước phát hành các loại tiền mới mệnh giá 5000 đồng (25-1), 20.000 đồng và 50.000 đồng (2-3). Ngân hàng Hoa Kì BA đặt văn phòng tại Hà Nội (11-3), đoàn thương mại Việt Nam đầu tiên sang Mỹ (28-4), tập đoàn Chin Fon ký dự án đầu tư 288,3 triệu USD và khởi công Nhà máy ximăng Tràng Kênh (26-2). Khánh thành bảo tàng Hùng Vương ở Phú Thọ (28-3); khởi công Thuỷ điện Yaly (4-11) và ca ghép thận đầu tiên thành công.

Kỳ thủ Đào Thiên Hải giành chức vô địch cờ vua thế giới U-16 tại Stockholm (29-3). 1993 là năm mất của Trần Đức Thảo (24-4) và Nguyễn Xuân Khoát (7-5).