HOÀNG XUÂN HÃN (1908-10/03/1996), học giả Việt Nam. Quê xã Nhân Thọ, tổng Yên Hồ, huyện La Sơn, phủ Đức Thọ (nay là xã Đức Nhân, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh). Xuất thân trong một gia đình nho học. Năm 1928, sang Pháp du học, có bằng cử nhân khoa học, kĩ sư cầu cống, thạc sĩ toán học. Năm 1936, về nước dạy tại trường Bưởi và dạy toán tại các trường công chính, nông lâm, võ bị và Đại học Khoa học Hà Nội. Tham gia nhiều hoạt động khoa học và xã hội như ra “Tạp chí Khoa học” để truyền bá các kiến thức khoa học trong quần chúng, soạn “Danh từ khoa học” để xây dựng hệ thống thuật ngữ bằng tiếng Việt, làm trưởng ban tu thư của Hội Truyền bá Quốc ngữ. Tháng 4-1945, tham gia chính phủ Trần Trọng Kim, giữ chức Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Mỹ thuật. Sau 8-1945, được cử làm chủ tịch Tiểu ban chính trị của phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Đà Lạt 4-1946. Năm 1951, từ Hà Nội sang Pháp cư trú cho đến lúc từ trần. Năm 1958, thi đỗ bằng kỹ sư năng lượng nguyên tử, nhưng dành tất cả tâm huyết cho các công trình nghiên cứu về lịch sử và văn hóa Việt Nam. Tham gia Hội người Việt Nam tại Pháp, đã từng là ủy viên Đoàn chủ tịch của tổ chức này. Mất tháng 3-1996 tại Pari. Được Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học xã hội và nhân văn (2000). Những trước tác của Hoàng Xuân Hãn đã được tập hợp trong “La Sơn Yên Hồ Hoàng Xuân Hãn” (3 tập, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1998).

Những tác phẩm chính: “Danh từ khoa học” (1942), “Đại Nam quốc sử diễn ca” (1949), “Lý Thường Kiệt” (1949), “Hà Thành thất thủ” (1950), “Mai đình mộng ký” (1951), “La Sơn phu tử” (1952), “Chinh phụ ngâm bị khảo” (1953), “Bích Câu kì ngộ” (1964), “Truyện Song tinh”, “Một vài kí vãng về hội nghị Đà Lạt” (1971), “Lịch và lịch Việt Nam” (1982), v.v.

Nguồn: Từ điển Bách khoa Việt Nam tập 2, NXB Từ điển Bách khoa, Hà Nội 2002, tr.339.

Số lượt đọc: 544 - Cập nhật lần cuối:

  Về đầu trang    Về trang trước    In bài này    Gửi email

Share |

[ Lên đầu trang ]