XUÂN DIỆU (tên thật: Ngô Xuân Diệu; bút danh: Trảo Nha; 1916 - 1985), nhà thơ Việt Nam. Quê: làng Trảo Nha, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Thuở nhỏ học ở Quy Nhơn, sau ra Hà Nội, Huế. Làm Tham biện thương chính một thời gian ngắn. Năm 1943, xin thôi việc, ra sống ở Hà Nội. Từ 1933, Xuân Diệu đã đi vào con đường của phong trào “Thơ mới”. Năm 1938, đã nổi tiếng trên thi đàn Việt Nam với tập “Thơ thơ” tiêu biểu cho loại thơ lãng mạn. Xuất bản tập truyện ngắn “Phấn thông vàng” (1939); tập “Gửi hương cho gió” (1945). Được Huy Cận vận động, Xuân Diệu tham gia phong trào Việt Minh từ trước 1945, do đó khi Cách mạng tháng Tám thành công, Xuân Diệu đã đứng trong hàng ngũ của các nhà văn hoạt động cho cách mạng. “Ngọn quốc kì” (1945) là tập thơ lãng mạn mang tính chất sử thi hiện đại và tiếp đó với “Hội nghị non sông” (1946), “Dưới sao vàng” (1949). Xuân Diệu đã phát huy năng lực sáng tạo của mình theo hướng chủ nghĩa lãng mạn tích cực. Những tập thơ: “Mẹ con” (1953), “Ngôi sao” (1954), “Riêng chung” (1960), “Mũi Cà Mau - Cầm tay” (1962), “Một khối hồng” (1964), “Hai đợt sóng” (1967)… đã thể hiện thi hướng cách mạng rõ rệt dành cho nhân dân lao động và cuộc sống mới xã hội chủ nghĩa. Xuân Diệu cũng là tác giả của nhiều bài thơ về tình yêu chân thành, rạo rực, gây ấn tượng mạnh cho bạn đọc, nhất là với lớp trẻ. Xuân Diệu còn là một nhà phê bình nghiên cứu thơ. Một số tập tiểu luận được đánh giá cao như “Ba thi hào dân tộc” (1959), “Thi hào dân tộc Nguyễn Du” (1966), “Trường ca” (1951), “Những bước đường tư tưởng của tôi” (1958), “Phê bình giới thiệu thơ” (1960), “Dao có mài mới sắc” (1963), “Mài sắt nên kim” (1977). Giải thưởng Hồ Chí Minh (1996), về cụm tác phẩm “Ngọn quốc kì” (1945), “Riêng chung” (1960), “Mũi Cà Mau - Cầm tay” (1962), “Một khối hồng” (1964), “Hai đợt sóng” (1967).

Nguồn: Từ điển Bách khoa Việt Nam tập 4, tr. 1055, 1056.

Số lượt đọc: 400 - Cập nhật lần cuối: 17/03/2011 10:37

  Về đầu trang    Về trang trước    In bài này    Gửi email

Share |

[ Lên đầu trang ]